APHRODİTE TAPIMI – Semihi VURAL

Afrodit.jpg

Mitolojide en tanınmış tanrılar arasında sıkça adı geçen Afrodit (Venüs) olmalı, Güzelliği aşkı, ihtirası ve şehveti simgeleyen tanrıça Aphrodite, Mitolojinin en renkli simasıdı r Hesiodos’a göre Akdeniz’de köpüklerden doğup Kıbrıs’a çıkan tanrıçanın tapımı buradan yayılmış olmalı.
Çok eski çağlarda Pafos’ta, (Şimdi Kukliya) dahası tüm Kıbrıs’ta bütün kadın ve kızlar, evlenmeden önce Afrodit tapınağında dinsel fahişelik yapmak zorundaydılar Modern mitölogya araştırmacısı Sir James Frazer’e göre, bu hareket tarzı bir şehvet göstergesi ve orgıe (bayram) değil, batı Asyanın Ana tanrıçasına karşı, yerine getirilmesi kaçınılmaz olan dinsel bır görev sayılırdı. Tanrıçanın simgesel ilişkisi, insanların cinsel ilişkileriyle desteklemirdi ki; insan, hayvan ve bitkilerin bereketleri artsın,
Frazer bu konuyu anlatırken şöyle yazar: Batı Asya’da doğanın bütün doğurucu guçleTini simgeleyen bır buyuk tanrıçanın bulunduğunu kabul etmek gerekir. Bu tapımın yapıldığ] tapınaklarda, Tanrıçaya dinsel fahişelik yapan kadın papazlar tayin edilmişti. Her ne kadar bu tanrıçanın adı yerine gore değişiyorsa da, tapınma biçimi hemen hemen aynı idi.
Mitolojik kaynaklara gore. Sandukas adında bin Kilikya’ya giderek, oranın bir kralının kızıyla evlenmiş. Sıniras adını verdikleri bir oğlu olmuş. Siniras buyudüğunde geleneklere gore kendi grubuyla Kıbrıs’a goç ederek Pafos kentim kurmuş. Orada Kıbrıs kralının kızıyla evlenmiş
Bu söylence Kilikya ve Anadolu’da taç ve tahtın bir zamanlar kız çocuktan kız çocuğa geçtiği çok eski çağın anılarından doğmuş olsa gerek. (Amazonlardan ve daha sonra anaerkıl toplumlardan Hititler’de kral ölünce bile kabile karısının Tavananna olarak kraliçeliğini surdurür ) Kraliçenin evlendiği yabancı olsa bile kral aynı zamanda başpapaz olacağından Siniras da Pafos’ta Aphrodite tapımınjn başpapazı olmuş sayılır. Ve başpapazlık onun soyuna geçmiş. Başpapazlık soyu zaman içinde yoksullaşmış. Büyük İskender’in Anadolu işgali sırasında; Pafos kralının zulmünden yakınılınca, İskender yine Siniras soyundan
Semihi VURAL bir kişiyi kral yapmak için aratır, Çarşıda satıcılık yapan bir manav huzura çıkartılır ve akabinde başına tac konulan bu kişiyle, Patos krallığı yeniden Siniras soyuna geçer,
Bu söylencenin bir başka açıdan büyük önemi, İzmir kentinin adıyla ilişkili olmasındandır Siniras soyunun söylencesel tarihi, bu arada İzmir’de hüküm sürmüş ve karanlık bazı noktaları (sönük de olsa) aydınlatır
Siniras (Kinyras) kendi öz kızı Mırrha (ya da Nirra) ile ilişki kurarak Adonıs’in doğumuna neden olmuştu, Başpapaz krallar Adonıs’ın babası sayılırdı. Pafos’ta dinsel fahişelik kurumu, Kral Siniras (Kiniras) tarafından kuruldu Kralın kızları Adonis’in kızkardeşierı sayıldı.
(Siniras’ın ölümüne ait bir öykü de Sinirası bir muzik yarışmasında Apollon’a meydan okuyunca Marsiyas gibi Apollon tarafından öldürulur. Anakreon’a göre, ise 160 yıl yaşamış. ) Bazı kavımlerde her kızın evlenmeden önce yedi gun yedi gece fuhuş yapması zorunluydu, (Tapkı gereği) Adonıs’in olumu nedeniyle yas töreni için herkesin başını traş etmesi gerekirdi. Saçlarını tanrıçaya kesmeyen kızlar yas gunlerinin belirli birinde, dinsel fahişelik yapmak zorundaydılar Ahlak duygusu geliştikçe kendim verme yerine saçlarını verme duygusu gelişti. Bugün bazı kadınlar, kendi cinselliklerinden vazgeçerek, rahibe olarak kendilerini Tanrının eşi sayıyor ve manastıra kapanıyorlar.
Aydın’daki Tralles orenınde bulunan iki yazıtta, dinsel fuhuşun, M.S. 200 yıla kadar yapılmakta olduğu yazılıdır
Karadeniz kıyısında Pontos’da her iki yılda bir yapılan dinsel şenliklerde de bu kutsal ödevleri yerine getirmek için gelen kalabalıklarla dolup taşarmış
Kilikya’da bir başka Aphrodite tapım merkezi vardır ki, pek bilinmez. Bu gün Tısan adıyla anılan içel – Ovacık yakınlarındaki tatil yerleşimi antik bir kentin üzerinde yayılmıştır. Biimsel kaynaklarda Kilikya Aphrodisias’ı olarak anılan yerleşim yeri harika bir coğrafyada yeralır.
Kaynak: Halikarnas Balıkçısı’nın çeşitli eserleri
İçel Sanat Kulübü Bülteni 70. sayısından alınmıştır.

Top