İÇEL REHBERİ — BÖLÜM 3 – (ATA SÖZLERİ)

As-e1382429811707.jpg

İÇEL REHBERİ — FUAD AKBAŞ – SAİT UĞUR

Kitabın başından (birinci bölümden) başlamak için bu satırı tıklayınız.

İÇELDE
ÇOK SÖYLENEN
ATA
SÖZLERİ

-A-
1    — At bulunur meydan bulunmaz.
2    — Ata da soy gerek ite de soy gerek.
3    — Adama ile mal   eksilmez.
4    — Anasına bak kızım al. kenarına bak bezini al.
5    — Artık aş karın   ağırtmaz.
6    — Armudun iyisini ayı yer.
7    — Arslan yatağından belli   olur.
8    — Aş taşınca kepçeye baha yetmez.
9    — Açma kutuyu, söyletme kötüyü.
10  — Aç it fırın deler.
-B-
1    — Bal tutan parmağını yalar.
2    — Bir günün beyliği  beyliktir.
3    — Balımayınca kuş uçmaz.
4    — Babasından dam kalan merteği içinde bitmiş, sarnır.
5    — Balık gölde büyür.
6    — Bereket versin tipiye, sürdü geldi kapıya.
7    — Yaktığı ocak su   istemez.
8    — Bir ağzından yel gelir, bir ağzından sel gelir.
9    — Bağa bak üzüm olsun, üzüm yemeğe   yüzün olsun.
10  — Bakar isen bağ, bakmaz isen   dağ olur.
-C-
1    — Can boğazdan gelir.
2    — Cim karnında bir nokta.
3    — Can çıkmayınca huy çıkmaz.
4    — Çıkmadık canda ümit vardır.
5    — Cami yıkıldı ise mihrabı  yerinde.
6    — Can çekişmeden ölmek yoktur.
7    — Cami ne kadar büyük olsa  imam bildiğini okur.
8    — Canlı cenazeye dönmüş.
9    — Cin  Başka, Şeytan başka.
-Ç-
1    — Çok söyleme arsız edersin, çok döğme yüzsüz edersin.
2    — Çok söz oranda yakışır.
3    — Çiğ yemedim ki karnım ağırsın.
4    — Çobanın göy nü olursa buzaktan süt çıkarır.
5    — Çivi çiviyi söker.
6    — Çamurlu saksaklıyı kınar.
7    — Çala çala bir havaya dönecek.
8    — Çok söyleyen çok yanılır.
9    — Çiftle, koyun geri yanı oyun
10  — Çatal kazık yere geçmez.
-D-
1    — Düğün evini bilmez de kabın takırdısına gider.
2    — Delik taş yerde kalmaz.
3    — Dağ çalısız olmaz, yol diksiz olnnz.
4    — Düş olmayınca iş olmaz.
5    — Dipsiz kile, boş ambar.
6    — Danışıklı döğüş.
7    — Destiyi kıranda bir, dolduran da bir.
8    — Diğreni   yiyen sıpa bir daha harmana gelmez.
9    — Dibi görünmedik   kabdan su içme.
10  — Dertsiz başı hovuk dikerler.

İleri İlkokulu

 

 

 

 

 

 

 

-E-
1    — Er yanan ocak küllü olur.
2    — Eşeğin canı yanınca atı geçer.
3    — Eyi olacak hastanın hekimi ayağına gelir.
4    — Elin yumruğunu görmeyen kendi yumruğunu değirmen taşı sanır.
5    — Evde atı olan dağda yorulmaz.
6    — Emek olmayınca sömek olmaz.
7    — Er adiyle, deve havudile söylenir.
8    — Et tırnaktan  ayrılmaz.
9    — Elli kendir, yüzharar, herkes dengini arar.
10  — Er yanan kül, er evlenen dul alır.
-F-
1    — Fukaralık ateşden gömlek.
2    — Felek Mustafaya yar  olmadı.
3    — Fol yok, yumurta yok. Çök tavuğum çök.
4    — Fukaradan sakın geç, devletliye dokunma geç.
5    — Feneri yanık koydu kaçtı.
6    — Fukaranın ahı tahttan indirir şahı.
7    — Fare gibi her delikten baş  gösterir.
8    — Fukaranın tavuğu tek tek yumurtlar.
9    — Felek kimine kavun yedirir,  kimine kelek.
-G-
1    — Geçiti deliye boylatırlar.
2    — Geç olsun da güç olmasın.
3    — Giden gelse deden gelirdi.
4    — Görünen köyün uzağı olmaz.    .
5    — Göl yatağında gönen eksik olmaz.
6    — Göz görmeyince gönül katlanır.
7    — Gezen  ya   buduna, ya boğazına.
8    — Güzele  köpen yakışır çirkine atlas neylesin.
9    — Gücün geri döndüğü aksak köpeğe yaradı.
10  — Geçi kuyruk sallamayınca teke   vekilemez.
-G-
1    — Garip itin kuyruğu bacağının arasında gerek.
2    — Garip kuşun yuvasını Allah yapar.
3    — Gurbete kız verme  yiter gider. Denize daş  atma batar gider.
4    — Garibin parası pul, karısı dul.
5    — Gavgada kılınç ödünç verilmez.
6    — Gayıp olan ceviz büyük olur.
7    — Gavga bizim yorganın başına imiş.
8    — Gurbette öğünmek hamamda türkü çağırmağa benzermiş.
9    — Garibi döğmüşler vay arkam demiş.
10  — Gavgasız aşım, ağırsız başım.
-H-
1    — Herkes ekdiğini biçer.
2    — Her taş yerinde   ağır.
3    — Her inişin bir yokuşu var.
4    — Hem suçlu, hem güçlü.
5    — Her koyun kendi bacağından asılır.
6    — Haydan gelen huya gider.
7    — Herkes gülü kendi çöreğine   üstüne   çeker.
8    — Herkesin bir derdi var. Değirmencinin de su.
9    — Har vurdu, harman savurdu.
10  — Haram, helâl ver Allahım  kulun durmaz yer    Allahım
-İ-
1    — İti öldürene sürütürlar.
2    — İşleyen demir ışılar.
3    — İt ürür, kervan yürür.
4    — İstine ürümeyen iti makbul saymazlar.
5    — İnce eğirip, sık dokuma.
6    — İnsanın çok olduğu yerde akla bunluk olmaz.
7    — İmam evinden aş, ölü gözünden yaş gelmez.
8    — Ettiği hayır, ürküttüğü kurbağya  değmez.
9    — İstediğini söyleyen, istemediğini işitir.
10  — İki adama bir ocak, geriden geleni kovacak.
-I-
1    — Isıramadığın eli  öp.
2    — Ismarlama hacılık kabul olmaz.
3    — Irmağı deliye boyla derler.
4    — Iraz   gözünü  aç   biraz,
5    — Ismarlama dua kabul olmaz.
6    — Islanmışın, yağmurdan korkusu olmaz.
7    — Irmağı geçip te çayda boğulma.
8    — Irak yerin somunu  büyük. Vardım gördüm bizim ki kadarda yok.
9    — Issız yer kaplanı.
10  — Irağa kız verme yiter gider, denize daş atma batar gider.
-K–
1    — Kabı olmıyanın kazancı olmaz.
2    — Koca öküze bögelek.
3    — Kurt dumanlı havayı sever.
4    — Korkulu düşü görmektense  uyanık kalmak hayırlı.
5    — Kuştan korkan darı ekmez,
6    — Kızını döğmeyen, dizini döğer.
7    — Kakma kapıyı, kakarlar kapını.
8    — Korktuğu kora bastı.
9    — Koca öküz çiziyi doğru çeker.
10  — Kalın incelinceye kadar, ince üzülür.
-K-
1    — Kelin emi olsa başına sürer.
2    — Kel başa şimşir tarak.
3    — Keskin sirke kabına zarar.
4    — Keklik öter, kekik biter.
5    — Kör ölür de badem gözlü olur.
6    — Körün istediği iki elâ  göz.    I
7    — Kör söyleyen kör olur.
8    — Kepenek altında er yatır.
9    —  Kör yedicisine göre yörür.
10  — Kör kendisini görmez de yedicisini görür.
-L-
1    — Lâfı lafa itme ilave, al kaşığı çal pilave
2    —  Lâf lafı açar, laf kavgayı açar.
3    — Luru kemiği ölçerde öyle yutar.
4    — Lep diyince, leplebi diye çiğibilir.
5    — Lâf torbaya girmez.
6    —  Laf ile peynir gemisi yörümez.
7       – (okunamadı)
8    — Leyleğin günü lak lak ile.
9       – (okunamadı)
10   — Laf var halk içinde, laf var huluk içinde.
-M-
1    — Mekik dokur durmadan gider gelir.
2    — Meramın elinden birşey kurtulmaz.
3    — Mezar taşına  benzer, bir hüvelbakisi eksik.
4    — Mezar düşümü geçirsin.
5    — Mezarda da rahat yatmaz.
6    — Merdiven basamak, basamak.
7    — Medine fıkarası gibi.
8    — Mal canın yongasıdır.
9    — Malınla  “malamat ol.
10  — Mal bulunur can bulunmaz.
-N-
1    — Nerede hareket orada bereket
2    — Nor der, peynir demez.
3    — Nuhun gemisine benzer.
4    — Nerde anarsan orda hazır,
5    — Nekes ile cömerdin harcı bir olur.
6    — Nuh der, peygamber demez.
7    — Nuh tufanı koptu.
8    — Nereye varsan okka dörtyüz dirhem.
9    — Nesi var, nesi yok ortaya attı.
10  — Nerede han; nerede yüz beygir.
-O-
1    — Orospuya da surat, gerek.
2    — Ormanı balta İle açarlar.
3    — Orman orman içinde büyür.
4    — Okka ile alır, arşın ile satar
5    — Okka her yerde dörtyüz dirhem.
6    — Olmadık köşeğe köpen değer.
7    — Odunum der durur.
8    — Ok yaydan çıktı.
-Ö-
1    — Ödünç yeyen kesesinden yer.
2    — Ödünç güle güle gider ağlayı ağlayı gelir.
3    — Öfke ile, kalkan zarar ile oturur.
4    — Öğünen öküz tarlayı pisler.
5    — Öksüzün talihi olsa babası ölmezdi.
6    — (okunamdı)
7    — ölme eşeğim ölme yaz  gelsin yonca biçeyim.
8    — Ölme, ölme hırlamanın aslı ne.
9    — Ölmüş eşek arar, nalını, mıhını sökecek.
10  — Ölmüş eşeğin kurddan korkusu ne.
-P-
1    — Purç yiyecek olan deve buynuzu uzatır.
2    — Puf dimeden uçacak.
3    — Pabucu belinde kaçtı.
4    — Paparayı yedi.
5    — Papaz uçuracaklar.
6    — Papağan gibi söyler.
7    — Patırtıya pabuç bırakmaz.
8    — Paçayı yedi
9    — Para parayı kazanır, koç yiğit ne kazanır.
10  — Parmağının onunda on hüner var.
-R-
1    — Rafta baklava var ama senin için değil.
2    — Raftan sünger düştü başı yarıldı.
3    — Rüzgârın önüne düşülmez.
4    — Rüzgârın önüne düşen soluğu denizde alır.
5    — Rüzgâr yağmurun bögele gider.
6    — Ras geldiğin deliğe parmağını sokma.
7    — Rızk için çekme gam Tanrıya yalvar.
8    — Rengi uçuk kanı kaçık.
9    — Rüyanı hayıra yorana söyle.
10  — Ramazanı yiyen ya açlıktan, ya susuzluktan.
-S-
1    — Sinek pis  değil amma mide bulandırır.
2    — Sarmısak yemedim ki ağzım koksun.
3    — Sarı samanın altına su salar.
4    — Sarımsağın sıkından seyreği ey i olur.
5    — Sakız çiğner gibi çiğneyip durma.
6    — Sarhoşu bırak yıkılıncaya kadar gitsin.
7    — Sin kurdu gibi
8    — Sinsi sinsi gezenden kork.
9    — Sıçan gibi kediyi görünce büzülür.
10  — Sinde mezarda yatmayasın.
-Ş-
1    — Şaşkın ördek kıçına doğru yörür.
2    — Şaşmaz yanılmaz bir Allah.
3    — Şahini yuvadan uçurdu.
4    — Şahin avını nerde olsa alır.
5    — Şeriatın kestiği parmak acımaz.
6    — Şeytan döğünü gibi.
7    — Şaka maka derken iş bitti.
8    — Şakanın sonu şamataya çıkmasın.
9    — Şeytanın kıçına döğüm değer.
10  — Şahin bu dağda bağı var, üzümü yok yaprağı var.
-T-
1    — Tatar postacısımısm.
2    — Tarlanın daşlısı, öküzün inek başlısı.
3    — Tadı damağında kaldı.
4    — Tavşan dağı aştı.
5    — Tavşanın suyunun suyu.
6    — Tavşana kaç tazıya tut der.
7    — Tencere yuvarlandı kapağını buldu.
8    — Teşehhüt miktarı oturdu.
9    — Teker meker yuvarlandı.
-U-
1    — Ucuz etin suyu kara olur.
2    — Uğramadığı yerde kaldı bereket.
3    — Ulu dağ başına ulu ağaç dibine.
4    — Umduğu dağlara kar yağdı.
5    — Umduğu eline geldi.
6    — Umudum, sanıdım,  kara mahmudum.
7    — Usta hırsız ev sahibini suçlu çıkarır.
8    — Usta oğlu şakird olmaz.
9    — Uyku küçük ölümdür.
10  — Uyurmusun a uyanık.
-V-
1    — Vur patlasın çal oynasın.
2    — Vurdum duymaz.
3    — Varışına göre gelişem, tarhana aşına bulgur aşın .
4    — Vur abalıya.
5    — Vaktinden evvel açılan gül çabuk solar.
6    — Veyselkaraniden yumurtayı esirgeyen,   sansarı karaniye tavuğu boğdurur.
7    — Veresiye şarap içen iki defa sarhoş olur.
8    — Var evi ihsan evi.
9    — Verirsen veresiye gider karasuya.
10  — Vur dedimse gözünü çıkar demedimya.
-Y-
1    — Yorgunu yorganda.
2    — Yumurta kapının ağzına gelincemi haberin oldu.
3    — Yumurta tavuktan mı. tavuk yumurtadan mı   olur sana bir sorayım.
4    — Yumurta alsan sarısını bulamazsın
5    — Yuğun incelinceye kadar ince üzulür.
6    — Yordamsız yörük eşeği
7    — Yar göçtüğünde tozar.
8    — Yardanmı geçek serdenmi geçek.
9    — Ya deveyi gütmeli ya bu diyardan gitmeli.
-Z-
1    — Zırva tevil götürmez
2    — Zeyrek at yemini artırır.
3    — Zengine yakın geç, zöğürtten sakın geç.
4    — Zor ile güzellik olmaz.
5    — Zora beylerinde borcu var.
6    — Zoru görmeyince Allah Allah demez.
7    — Zarar kârla kardeştir.
8    — Zabun etin suyu kara olur.
9    — Zamparanın  şaşkını beyaz giyer kış  günü.
10  — Zaruret ateşten gömlektir.

Kızkalesi

Kızkalesi

Ziya Aykın

Ziya Aykın

Biyografik Bilgi

scroll to top