KIRK KIRIK ÇİZGİ – 03 – CİHANNUMALI SARI EV

Cihannumalı-Ev-s.jpg

ESKİ MERSİN EVLERİ

Mersin gölgeli, serin dar sokakları ile tipik Akdeniz mimarlık özellikleri taşıyordu. Doğu-batı, kuzey-güney yönlerindeki yollar gün boyunca denizden esen rüzgârların yalaması ile serinleyen taş evlerle ve onu çevreleyen doğal yeşil doku ile iç içe idi. Arazi yapısı engebeli olmadığından yapı düzenlemeleri, sokak ve caddelerin oluşumunda zorluk çıkarmamıştı. Kenti kuzeyden duvar gibi kuşatan Toroslar’ın eteğindeki sahil yerleşimi, ona karakter veren denizi ile dağ-deniz birlikteliğinin avantajlarını da kullanmıştı.

CİHANNUMALI SARI EV

Kent dokusunu oluşturan iki katlı taş evler Eski Mersin Yapıları’nın genel özelliği idi. Sıcağın etkisini azaltmak için duvarlar büyük kesme taşlardan yapılmış, pencereler sayıca az ve küçük tutulmuştur. Ön yüzleri sokağa açık evlerde kapıdan büyükçe bir avluya girilir. Sıkıştırılmış toprak, taş döşeli veya beton zeminli avlu ortasında, çevresi genellikle çiçekli bir kuyu ve tulumbası yer alır. Avlu ana kapının iç bahçesi gibidir. Buradan bir merdivenle üst kata çıkılır. Odalar, büyük ve yüksek tavanlıdır. Taban ve tavanları ahşaptır. Odalarda geleneksel Türk evlerindeki süslemeler pek görülmez. Zemin katlar ticari bölgelerde oldukça yüksek tutulmuştur. Zemin kat yüksekliği sokağın genişliğine eşittir.

Eski Mersin Yapıları’nda çeşitli kavimlerin ve bunlara bağlı dinlerin etkileri açık biçimde izlenebilir. Levanten yapılar dediğimiz, Hıristiyan etkisindeki binalar, İzmir ve çevresinde gördüğümüz Kordonboyu ve Alsancak evleri tipindedir.

Arap muhacirlerinin oturduğu yapılar Kiremithane Mahallesi’ndedir. Zaten eski ismi de Lazkiye Mahallesi’dir. Levanten yapıların cepheleri sokağa dönük olurken, Müslüman yapılar Türk Evi karakterine uygun olarak avluya bakar. Bölgenin varlıklı kişilere ait yapılarında görülen karakteristik bir özellik de; yapıların çatısı üzerine oturtulan, tüm yönlerin rüzgârını alıp, görüntüsünü sağlayan, “Cihannüma” denilen yüksek çıkma odalardır.

Eski Mersin Yapıları, yalın planlı, gösterişsiz cepheli yapılardır. Dini mimarlık yapıları gibi, sivil mimarlık yapıları da yalınlık sınırlarını zorlamaz.

BAŞKA BİR CİHANNUMALI EV

Biyografik Bilgi

scroll to top