MERSİN HALKEVİ YAYINLARI – GÜNDÜZ ARTAN

halkevi.jpg

Atatürk’ün Halkevleri’ni kurduğu 19 Şubat  1932’den bir yıl sonra, Mersin Halkevi, 24 Şubat 1933’de (Şimdiki Borsa Sarayı’nın yerinde, Mader’i  Vatan İptidai Mektebi) Cumhuriyet Halk Fırkası binasında açılmıştır.

Onarılan ve elektrik tesisatı kurulan, mülkiyeti Özel İdareye ait iki katlı binanın geniş odaları ve salonunda çalışmaya başlayan Halkevine, 1930 yılında, Belediye tarafından kurulan Şehir Bandosu ile Musiki ve Tiyatro Okulu alınmış, resim kursu açılmıştır. Eski Rum Kilisesi’nin salonu kısa sürede onarılarak müsamere ve konferans salonu hazırlanmıştır. Burada Türk Ocağı Mersin Şubesi’nden devir alınan 788 adet kitapla “Kitap Sarayı  kurulmuştur. “Ar, Gösteri, Spor, Köycülük, Kitap Sarayı ve Yayın, Halk Dersaneleri ve Kurslar, Müze ve Sergi, Dil, Edebiyat ve Sanat, Sosyal Yardım” Komiteleri (Kolları) kurularak çalışmaya başlamıştır.

Mersin Halkevi’nin hemen giriştiği çalışmalardan biri de yayım konusunda olmuştur. Bir yıl sonra, küçük boyutlu fakat çok yararlı kitapçıkların yayımına başlanmış, sonraki yıllarda “Halkevi Matbaası” kurularak, kitap ve dergi yayımı sürdürülmüştür.

İstanbul gazetelerinin trenle üç günde gelebildiği ve ancak birkaç tane radyosu (radyo alıcısı) bulunan Mersin’de, Halkevine alınan radyodan ajans haberleri ve müzik yayımlarının, kent İçinde kurulan  hoparlör düzeni ile halka duyurulmaya başlanması da ilginç bir gelişmedir.

Şubat 1944’te temeli atılan yeni Halkevi binası, 29 Ekim 1946’da törenle açılmıştır. Vali Tevfik Sırrı Gür’ün çabalarıyla meydana getirilen bu görkemli bina, döner sahnesi, büyük salonları ve bölümleriyle birçok etkinliklere de sahne olmuştur.

1950 yılında iktidara gelen Demokrat Parti tarafından, 1951 yılında 5830 sayılı yasa ile kapatılan Halkevlerinin her türlü taşınır ve taşınmaz varlıkları hazineye aktarılmıştır.

  1. Dergi

İÇEL

Mersin Halkevi Dergisi “İçel”, 1. İkinci kânun. (Ocak) 1938’de yayımlanmaya başlamıştır. Aralık 1941 tarihli 47. sayıda dört yıllık ara vermeden sonra Ağustos 1 945’de, 48/1 sayısıyla yayımını sürdürmüş ve Temmuz 1946’da 61/11. sayıda kapanmıştır. Halkevi Basımevinde basılan büyük boy 24 sayfalık aylık derginin sahibi: Halkevi Başkanı Mansur Bozdoğan, Umumi Neşriyat Müdürü: Fahri Gülser’dir.

Mersin’de kültür dergilerinin en önemli ve uzun ömürlüsü olan “İçel”de bölgenin tarihi, coğrafyası, ekonomisi, etnoğrofyası, vb. konularda özgün araştırmalar yayımlanmıştır.  Bunlar orasında 1934-1938 yıllarında Yumuktepe  kazısını yönelen İngiliz arkeolog John Garstang’ın İlk sayıda yayımlanan yazısı önemlidir.

Atatürk’ün ölümü dolayısıyla İkinci teşrin (Kasım) 1938 tarihli 10. sayı, özel sayı niteliğinde ve ilgi çekici değerdedir.

Dergide araştırma ve İnceleme yazıları  yanında edebiyat ürünlerine de yer verilmiştir. Mersinli edebiyatçıların, meraklı ve heveslilerin şiirleri, düzyazıları yayımlanmıştır.

Taha (Ay) Toros’un “Toroslarda Tahtacı Oymaklar”‘, “Tarsus Alim, Şairleri”, “Munzurlu Kerim-Aşık Nihali” dizi-araştırmaları yanında birkaç şiiri; Sait Uğur’un halk bilgisi derlemeleri, İçel tarihi İncelemeleri; Ali Rıza Yalgın’ın halk bilgisi incelemeleri; Bekir Uluğ’un İçel tarihi konulu yazıları ve şiirleri; Avni Mutlu’nun “Nuseyrilerin Dini Şiirleri” incelemesi, hikayeleri, şiirleri (Kasım 1938′ de yazdığı “Ağlarım Atam Diye” şiiri); Hasan Mazhar -Dayı-Gürepik’in şiirlerİ; Faruk Ediz’in “Bizde Serbest Nazım” dizi-incelemesi, şiirleri (Kasım 1938’de yazdığı “Onun Ebedi huzurunda” şiiri); Rıza Atilla’nın sanat yazıları; Nezihe Siren ve Kemal Kaplancalı’ nın yazıları, şiirleri.

  1. Kitap:

I – (Gönenç) Dr. Remzi: Sıtma Nedir? Nasıl Korundur?

Yeni Mersin Matbaası 1934, 1 1 s. (15×20 cm.)

2-            Gönenç, Dr. Remzi: Zührevi Hastalıklar Nedir, Nasıl Geçer ve Nasıl Bulaşır, Nasıl Korunulur?

Yeni Mersin Basımevi  1934, 34 s. (15×20 cm.)

3-            Ayal, Suat Salih: Öztürk Masalları 1. Fasikül Mersin 1935

4-            Dr. Necmettin Üstüntürk: Bulaşaşıcı Hastalıklardan Korunma Öğütleri

Ata Çelebi Basımevi Mersin 1936. 15 s. (14×19 cm.)

5-            CHP Mersin Halkevi Kitapsarayında Bulunan Tarih, Coğrafya, Seyahatname Kitapları. Liste l. (Haz: Kitapsaray ve Yayın Komitesi)

Yeni Mersin Basımevi  1936, 13 s. (16 x I 9,5 cm.)

6-            Toros, Taha: Toroslarda Tahtacı  Oymakları

Ayyıldız Matbaası Mersin 1938, 64 s.

7- Karadağ, Hüsamettin (Veteriner); Kıl Kurdu.

Mersin 1939

8-            Mutlu Fikri: Atatürk Anıtı Önünde Bir Söylev (Mersin Arpaçsakarlar köyünde 3 Nisan 1938)

Ata Çelebi Basımevi Mersin 1938, 31 s.

9-            Mutlu Fikri : Mersin’in Kurtuluşu

Mersin 1943, 12 s.

10-         Langloİs, C.H. (Çev: M. Rahmi Balaban): Eski Kilikya.

(Voyage dans la Cilicie et dans les Montagnes Taurus)

Mersin 1947, 77 s.

İçel  Sanat Kulübü Aylık Bülteni  85. Sayısından Alınmıştır.

Biyografik Bilgi

scroll to top