PAMUK EKİMİ – 19. BL.

Pamuk-Tarlası.jpg

Dünya Mersin’i Tanıyor
ÇUKUROVA’NIN İŞGALİ ve PAMUK EKİMİ

Kavalalı Mehmet Ali

Kavalalı Mehmet Ali Paşa

Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın oğlu İbrahim Paşa’nın, 1832 yılında Çukurova’yı işgal etmesi ile bölge 1839’da Kütahya anlaşmasıyla Osmanlılara geri verilinceye kadar sekiz yıl kadar Mısır egemenliğinde kalmıştır. Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın bölgeyi işgal etmesi ve oğlu Mısırlı İbrahim Paşa’nın pamuk tarımını başlatması Mersin için yeni bir başlangıç olacaktır. Bu dönemde Tarsus ovası yeni baştan plânlı bir tarımsal üretime açılmış, Mısır’dan getirtilen uzun lifli pamuk burada daha geniş alanlarda üretilmeye başlanmıştır. Bataklıklar kurutulmuş, yeni su kanalları açılmış, Mısır’dan deneyimli tarım işçileri getirtilerek verimli ürün elde edilmiştir.

Mersin ve Çukurova yöresinde gitgide gelişme yolunda olan pamuk tarımı büyük ailelere de çekici görünmeye başlayınca, aşiretlerin sürekli yerleşime geçiş süreci de hızlanmış ve yüzyıllar boyu bölgede yaşayanları derinden etkileyen “yayla kültürü” ilişkileri çözülmeye yüz tutmuştur. Böylece pamuğun varlığı 19. yüzyılın sonlarında daha önce aşiret ilişkileri içinde egemen olan ailelerin bu kez büyük çiftlikler kurmalarına yardımcı olur. (Yurt Ansiklopedisi. 3639).

Mısırlı İbrahim

Mısırlı İbrahim Paşa

Victor Langlois’e göre işgal sırasında Kazanlı İskelesi, Tarsus’un iskelesi konumundaydı. Kazanlı İskelesi’nin o dönem için önemli bir yer olduğunun ve ticaretin belli bir zamanda buradan yapıldığının belgelenmesi bölge adına önemlidir. Burckhardt da “Kaisanlı” dan bahsederken çoğu Arap asıllı 100 ailenin yaşadığını söyler. (Cilicia 1851 : 116)

Tarsus, Doğu Akdeniz’de Anadolu’nun en önemli limanı konumunu 19. yüzyılın başlarına kadar Berdan nehrinin taşıdığı alüvyonların lagünü iyice doldurmasına değin sürdürebilmiştir. Tarsus İskelesi’nin işlevini yitirmesi, buraya en yakın olan Kazanlı’yı öne çıkarmış olmalıdır. Kazanlı İskelesi’nin işgalden önce de kullanılmaya başlandığı ve Mısırlı İbrahim Paşa’nın yöreyi işgali sırasında daha da önem kazandığı anlaşılmaktadır, çünkü İbrahim Paşa ordusunun ikmalini Kazanlı İskelesi’nden yapmıştır. Burada Gündüz Artan’ı saygıyla anarak bir yazısını aşağıda sunuyoruz. (Bu satırı tıklayınız……………………………………………)

Top