VITAL CUINET – 14. BL.

Pamuğun-Çocuğu-Mersin-4.jpg

GEZGİNLER GÖZÜYLE MERSİN 9. KISIM

Vital Cuinet (1833-1896)

1880 – 1892 yılları arasında on iki yıl süreyle Duyun-u Umumiye Meclisi İdaresi’nde Genel Sekreter olarak görev yapan Fransız coğrafyacı ve oryantalist Vital Cuinet Osmanlı kentlerinin ekonomik, sosyal ve kültürel envanter çalışmalarını yaptı. 1890’ların başında yaptığı gezileri anlattığı, ‘La Turquie d’Asie’ (Asya Türkiyesi) adıyla yayınlanan eseri halen Türkçe’ye çevrilmemiştir.

Cuinet’in bugünkü Türkiye’nin neredeyse tamamını kapsayan gezilerini anlattığı bu eseri, tek tek bölgelerin ya da yerleşim yerlerinin ekonomik hayatının yanı sıra etnik, sosyal ve kültürel yapılarını ortaya koyan verileri de içerir. V. Cuinet Mersin’le ilgili şöyle yazar:

“Merkez sancak Adana; kazaları Tarsus, Mersin, Karaisaoğlu. Mersin’in nahiyeleri Elvanlı ve Gürceli. Kaymakamlık merkezi Mersin’in nüfusu nahiyeleriyle beraber 29.175. Burada Avrupa ülke temsilcileri var, konsolosluklar var.”

Mersin evlerinin beyaz kesme taştan, tek katlı, üstü teraslı olduğunu, sokaklarıyla ve düzenli bir planlamayla inşa edildiğini belirten V. Cuinet, kent hakkında da şu bilgileri vermektedir:

“Mersin, Fener tarafına doğru gelişmekte. Yeni yapılarla dikkati çeker. Anıtsal yapılar pek yoktur. Ancak bazı yeni binalar dikkati çeker: Deniz Yolları binası, Tren Garı, Rum Kilisesi, Fener, Silifke tarafındaki köprü vb… Mersin’de bir cami, iki Rum Kilisesi, bir Latin Katolik Kilisesi, bir Marunî Kilisesi bulunmaktadır. İki Medrese, bir Rüştiye ve iki Müslüman Mekteb-i İptidaiye vardır. Rum Ortodoksların iki okulu var. Mersin’deki diğer yapılar, 4 han, 2 otel, 2 hamam, 90 depo, 2 buharlı değirmen, 1 yel değirmenidir.”

Top