Y├ľR├ťKLERDE ATAS├ľZLER─░ VE DEY─░MLER ÔÇô ├ľkke┼č KARABACAK

……….K├╝lt├╝r, milletlerin hayat─▒nda ├žok b├╝y├╝k bir ├Ânem ta┼č─▒maktad─▒r. Geni┼č anlamda k├╝lt├╝r, devlet idaresinden aile idaresine kadar millet hayat─▒n─▒n her kesitini i├žerisine almaktad─▒r. Milletin d├╝─č├╝n├╝, derne─či, halay─▒, horonu, edebiyat─▒, m├╝sikisi, san’at─▒, zanaat─▒, sevinci, tasas─▒, a┼č─▒, ekme─či, hali, hareketi, ├žad─▒r─▒, mimarisi, zevki, e─člencesi v.s. gibi hususlar k├╝lt├╝r ├žer├ževesi i├žerisinde m├╝teala edilmektedir. T├╝rk k├╝lt├╝r├╝n├╝n en sade ve canl─▒ oldu─ču yerler, yabanc─▒ k├╝lt├╝rle pek fazla m├╝nasebeti olmayan y├Ârelerimizdir. Bu y├Ârelerimizde folklorik ara┼čt─▒rmalar yap─▒ld─▒─č─▒nda g├╝n ─▒┼č─▒─č─▒na ├ž─▒kmam─▒┼č bir ├žok kelime, deyim, metel, atas├Âz├╝, ├žocuk oyunu, halk hikayesi ve halk tiyatrosuna rastlanacakt─▒r. Toroslarda ya┼čayan┬á Y├Âr├╝k obalar─▒nda bu t├╝r ├Ârneklere pek ├žok rastlan─▒r. Derleyebildi─čim kadar─▒yla atas├Âzlerinden baz─▒lar─▒n─▒┬á ilgilenenlere arz etmek istiyorum.
01 – Kel ba┼ča ┼čim┼čir tarak.
02- T─▒rna─č─▒n varsa ba┼č─▒n─▒ ka┼č─▒.
03- Allah uyuz versin de t─▒rnak vermesin.
04- Avrattan muhtar yapm─▒┼člar da zemheride┬á davar─▒ k─▒rkt─▒rm─▒┼č.
05- At─▒n iyisi kendisine ├╝zengi vurdurmaz, kad─▒n─▒n┬á┬á iyisi kendisine s├Âz s├Âyletmez.
06- Atta, avratta, yurtta kadem vard─▒r.
07-……….
08- ……….
09- At binenin k─▒l─▒├ž ku┼čanan─▒nd─▒r.
10- Gelin binmi┼č ata,┬á g├Âr k─▒smet nereye.
11- Ata binmek bir ay─▒p ise, attan inmek iki ay─▒pt─▒r.
12- Attan inip e┼če─če binilmez.
13- At─▒n arka aya─č─▒ dururken ├Ân aya─č─▒ nallanmaz.
14- At─▒n yerine e┼ček ba─članmaz.
15- Anas─▒na bak k─▒z─▒n─▒ al, kenar─▒na bak bezini al.
16- Ana gibi yar olmaz, Ba─čdat gibi ┼čar olmaz.
17- A─člarsa anam a─člar,┬á kalan─▒ yalan a─člar.
18- Kad─▒n k─▒tl─▒k bilmez, ├žoban yokluk bilmez.
19- Adam adama gerek olur,┬á┬á ilibadadan b├Ârek olur.
20- Adam sand─▒m e┼če─či, kaba yazd─▒m d├Â┼če─či.
21- ……….
22- El elin e┼če─čini t├╝rk├╝ ├ža─č─▒rarak ararm─▒┼č.
23- ………..
24- Anal─▒ o─člak yarda oynar,┬á anas─▒z o─člak yerde oynar.
25- K─▒lda keramet olsa ke├žiler evliya olurdu.
26- Ta┼ča ├ž─▒kan ke├žinin a─čaca ├ž─▒kan o─čla─č─▒ olur.
27- Ke├žinin aksa─č─▒ p─▒nar─▒n g├Âz├╝nden i├žermi┼č suyu.
28- ……….
29- Ko├ža boynuzu y├╝k olmaz.
30- ……….
31- ……….
32- ……….
33- ─░ti suya atma y├╝zge├ž edersin.
34- ……….
35- ─░t ite buyurur, itte d├Âner kuyru─čuna buyurur.
36- K├Âpekle ├žocuk hat─▒r g├Ân├╝l bilmez.
37- K├Âpe─čin hat─▒r─▒ yoksa sahibinin hat─▒r─▒ vard─▒r.
38- K├Âpek gibi her ta┼č─▒n ard─▒ndan ko┼čulmaz.
39- ─░tin aya─č─▒n─▒ ta┼čtan m─▒ esirgedin?
40- ├çar┼č─▒ k├Âpe─či ile ava gidilmez insan─▒ yan yolda b─▒rak─▒r.
41- S├╝r├╝den ayr─▒lan─▒ kurt kapar.
42- Kurt eni─či kurt olur.
43- ……….
44- ├ľndeki deve sek atar, arkadaki deve huy kapar.
45- Deveyi yardan att─▒ran bir tutam ottur.
46- Bir develiyle bir o─članl─▒n─▒n y├╝re─činin ya─č─▒ olmazm─▒┼č.
47- ………..
48- ………..
49- A─č─▒r ta┼č─▒ ne yel al─▒r ne sel al─▒r.
50- Ta┼č oldu─ču yerde a─č─▒rd─▒r.
51- Ate┼č d├╝┼čt├╝─č├╝ yeri yakar.
52- Ate┼č olsa c├╝rm├╝ kadar yer yakar.
53- ……….
54- Bilmezsin a─čr─▒s─▒n─▒, d├Â─čersin sa─čr─▒s─▒n─▒.
55- ………..
56- ……….
57- Kepenek alt─▒nda er yat─▒r.
58- ┼×ap─▒ edemezsin ┼čeker,┬á cinsi batas─▒ca cinsine ├žeker.
59- Asil azmaz bal kokmaz, kokarsa ya─č kokar, asl─▒ ayrand─▒r.
60- Kargan─▒n alay─▒ olmaz.
61- ………..
62- ……….
63- Elde adet de sende bidat m─▒?
64- Sak─▒n denizden ge├žip de ├žipilde bo─čulma.
65- Devletin kolu uzun olur.
66- Devlet ba┼ča, kuzgun le┼če.
67- O─član babas─▒ndan ├Â─črenir sofra yazmay─▒,┬á k─▒z annesinden ├Â─črenir kom┼ču gezmeyi.
68- ……….
69- Kaba a─čac─▒n g├╝rlemesi dal ile olur.
70- Er kalkan yol al─▒r, er evlenen d├Âl al─▒r.
71- S├╝tten a─čz─▒ yanan yo─čurdu ├╝fleyerek i├žermi┼č.
72- Alacadan fistan olmaz, erikten baston olmaz.
73- Eline, diline, beline sahip ol.
74- Da─č da─ča kavu┼čmaz, insan insana kavu┼čur.
75- ……….
76- ……….
77- Sonradan gelen yurdun iyisine konar.
78- ……….
79- ………..
80- ……….
81- Meyveli a─čac─▒ ta┼člayan ├žok olur.
82- Ya─čmurda ya┼č de─čmez,┬á kavgada ta┼č de─čmez.
83- Ya─čmur nereye ya─čarsa tarlas─▒n─▒ oraya ta┼č─▒r.
84- ………..
85- Bu yel b├Âyle eserse, bu makas b├Âyle keserse,┬á ne sakal kal─▒r ne b─▒y─▒k.
86- Ehl-i keyfe keyf verir kahvenin kaynamas─▒, e┼če─či yoldan ├ž─▒kar─▒r s─▒pan─▒n oynamas─▒.
87- Yaddan alma d├╝─čeyi,┬á ├žeker gider bo─čay─▒.
88- Kara ├žad─▒r is tutmaz,┬á alt─▒n tas pas tutmaz.
89- K├Âr ├Âl├╝nce badem g├Âzl├╝ olurmu┼č.
90- Bitli baklan─▒n k├Âr al─▒c─▒s─▒ olurmu┼č.
91- Ta┼č ta┼ča de─čer, ta┼č ba┼ča de─čer.
92- A├ž kat─▒k istemez, uykusuz yast─▒k istemez.
93- Arap (zenci) eli ├Âpmekle dudak kararmaz.
94- Vard─▒─č─▒n yer k├Âr ise g├Âz├╝n├╝ k─▒pa bak.
95- A├žt─▒rma kutuyu s├Âyletme k├Ât├╝y├╝.
* Bu yaz─▒┬á ÔÇťMersin Halk E─čitimi Merkezi ve Ak┼čam Sanat Okulu M├╝d├╝rl├╝─č├╝ Yay─▒n Organ─▒ÔÇŁ olan ÔÇť─░├çEL K├ťLT├ťR├ťÔÇŁ┬á Ocak 1994 – 31. Say─▒s─▒ndan al─▒nm─▒┼čt─▒r.