,

Mersin’in Belleği ŞİNASİ DEVELİ – 10. Bölüm

SİYASAL ÇALIŞMALARI
Siyasal çalışmaları ise yine genç yaşta katıldığı Cumhuriyet Halk Partisi’nde başlar.
“Ben CHP ile 1950 seçimlerinden sonra tanıştım. CHP Atatürk’ün kurduğu parti olmasına ve birçok devrimi cesaretle gerçekleştirmesine rağmen 14 Mayıs 1950 günü yapılan seçimlerde büyük bir hezimete uğramaktan kurtulamamıştı…İşte bu durumda birçok yerde olduğu gibi Mersin’de de teşkilat çökmüş ve uğranılan düş kırıklığı yöneticileri bile partiden kaçırmıştı.
Mersin’e gelen bir parti müfettişi müteşebbis heyetler teşkili için faaliyet gösterirken, bizler partiye davet edildik. Şimdi aklımda kalan Dr. Mahmut Işın il başkanı, ben de il sekreteri olmuştum. İl yönetiminde Şaban Gazioğlu, Orhan Bilgiç, Mustafa Koçer Kemal Özdemiroğlu gibi isimler vardı. İlçe Başkanı Nevzat Arığ yönetiminde Fikri Mutlu, Nadir Aytaç hatırladığım kişilerdi. Parti yönetiminde uzun süre kaldık ve partiyi genç ve diri bir duruma getirdik. Fabrikatör merhum Mehmet Karamehmet partiyi tanıtım ve mali yönden hayli desteklemişti. Bunun cezasını, Demokrat Parti iktidarının şirketlerine çıkardığı güçlüklerle uzun süre çekmişlerdi.
” Halkevi kapatıldıktan sonra CHP şimdiki Sanat Sokağı’ndaki binalara taşınır. Bunlar, çok sonra İçel Sanat Kulübü tarafından kullanılan iki binadır.
“O zaman parti olarak oraya taşınmıştık. 14 Aralık 1953 tarih ve 6195 sayılı kanunla CHP’nin mallarının da Hazineye intikali kesinleşince yine ilgili memurlar geldiler. Bize, şahsi eşyalarımızı alarak binaları terk etmemiz söylendi. Alıştığımız için zorluk çekmedik ve oradan da çıkıp gittik. Asıl, Halkevi’nden çıkarken üzülmüştük, bunda pek üzülmedik.”
Şinasi Develi’nin siyasetteki fiili çalışmaları, yerel yönetimde yer alarak sürer. 1973-1977, 1977-1980, 1984- 1989 ve 1994-1999 dönemlerinde Belediye Meclisi Üyeliği yapar; o arada Belediye Başkan Vekilliği ve Meclis Başkan Vekilliği görevlerinde de bulunur.
ÖDÜLLERİ VE ESERLERİ
Şinasi Develi, Mersin kültürüne hizmeti nedeniyle Mersin Valiliği, Mersin Üniversitesi, Mersin Ticaret ve Sanayi Odası, İçel Sanat Kulübü, Uluslararası Mersin Müzik Festivali ve “İçel” adının “Mersin”e dönüşmesi için gösterdiği gayret nedeniyle de MESİAD tarafından takdir ve teşekküre layık görülmüştür.
Şinasi Develi 1950 yılından itibaren Mersin’de yayınlanan Sabah Postası, Toros, Son Haber gibi gazetelerde devamlı olarak yazmıştır. En son günlük yayınlanan İmece’nin yazı ailesi içerisindedir.
Mersin üzerine yaptığı araştırmaları yerel gazete ve dergilerde makale olarak yayınlar. Bu araştırmaları ayrıca 1987 yılında “Dünden Bugüne Mersin” adlı kitapta toplar. Kitap, Mersin Ticaret ve Sanayi Odası tarafından yayımlanır. Şinasi Develi kitabın gelirini MTSO’nın burs programına bağışlar.
Kitabın ikinci baskısı 1991, üçüncü baskısı 2001 yıllarında yine MTSO ve dördüncü baskısı da 2008 yılında Mersin Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılmıştır. Eser, Milli Eğitim Bakanlığı’nın 13.4.1991 gün, 2400 sayılı kararı ile öğretmen ve öğrencilere tavsiye edilmiştir.
Mersin’e önemli eserler kazandıran Vali Tevfik Sırrı Gür’ü anlattığı “Eserleri ile Anıtlaşan Vali – Tevfik Sırrı Gür” kitabı 1996 yılında yayımlanır ve 2004 yılında 2. baskısı yapılır.
“Akdeniz’de İnci Kent Mersin” de 1998’de yayımlanır. Tükenmiş olan bu kitaptan kendinde sadece bir nüsha kalmıştır.
“Eski Mersin’de Yaşam”, adlı kitabı da 2007’de, amcazadeleri Niyazi Develi ve Vefa Develi’nin katkılarıyla yayımlanır.
Şinasi Develi uzunca bir süre “Mersin Deniz Ticaret” dergisinde de yazmıştır. MDTO Yönetim Kurulu bu yazıları bir kitapta toplama talebini Şinasi Develi’ye iletir. Ancak Develi o yazıları yeterli bulmaz ve bazı eklemeler yapar. “Anılardan Seçmelerle Mersin” adlı bu kitap da 2013 yılında MDTO tarafından yayımlanır. Böylece Mersin bir kitabını daha kazanmış olur.
Şinasi Develi, bütün bu eserlerini kaleme alırken yanında olan 66 yıllık eşi Cavide Hanım’ı 2011 yılında kaybeder.
BİTİRİRKEN
1987 yılında yayımladığı ilk kitabının önsözünde Şinasi Develi şöyle yazmış:
…Kütüphaneleri imkân nispetinde taradım. Mersin’de tanıdığım yaşlı kişilerden bilgi toplamaya çalıştım. Altmış yıla yakın yaşadığım Mersin hakkında benim de bilgi birikimim vardı. Daha fazla beklesem belki daha fazla bilgiye sahip olabilirdim. Ancak daha iyisini benden sonrakilere bırakarak mevcutlarla bunu yazmayı yeğledim.
Şinasi Develi bu önsözün ardından bugünlere kadar daha nice makaleler yazdı, kitaplar yayımladı.
“Ben bir Mersin sevdalısıyım” diyen Şinasi Develi, iyi ki bu araştırmaları yapmış, bu kitapları yazmış. Eline, yüreğine sağlık…

Meriç Alkan
1942 Mersin doğumlu; Mersin Lisesi ve Stuttgart Üniversitesi mezunu. İTÜ’de doktora yaptı. İstanbul’da, Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi Kimya Bölümü’nde araştırmacı ve bölüm başkanı olarak çalıştı; aynı kurumdan emekli oldu. Halen İstanbul’da yaşıyor.
1996-2010 yılları arasında İstanbul’daki Mersin Liselileri Derneği’nde Yönetim Kurulu Başkanlığı yaptı. Derneğin Mersin’de düzenlediği çeşitli etkinliklerde, İçel Sanat Kulübü’yle ortak çalışmalarda, Nevit Kodallı Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi ve Mersin Uluslararası Müzik Festivali çalışmalarında yer aldı. 1992 yılından beri Mersin’in kültür ve sanat yaşamıyla ilgilenmekte; yazı yazmakta, editörlük yapmakta.
YAYINLANAN KİTAPLARI
1997 “Bir İnsan, Bir Öğretmen, Bir Ressam: Hüseyin Sevim” (Gazanfer Uğural ile birlikte)
2007 “Gökkuşağı Gibi – Gazanfer Uğural’ın Yaşam Öyküsü”
2008 “Masalını Boyayan Ressam – Doğan Akça” (Semihi Vural ile birlikte)
2016 “Tarihteki Kilikya Kadınları” sahne oyununun senaryosu (Semihi Vural ile birlikte)
2018 “Mersin – Antik Kilikya Limanları (Semihi Vural ile birlikte)
Eşi Yavuz Alev Alkan hayatta değil.
Elvan ve Zeynep adlı iki kızı, Naz ve Yavuz adlı iki torunu var.
KAYNAKÇA
SÖYLEŞİLERDEN SEÇMELER
1. Mersin’de Bir Mersin Tutkunu, Mozaik, Sayı 1, s.17 (1992)
2. Söyleşi – Şinasi Develi, Hülya Özdemir, İSK Bülteni. Sayı 143. S.6 (2006)
3. Kent Söyleşileri, Ziya Aykın, İSK Bülteni. Sayı 200, 8 24 (2013)
4. Mersin Kent Tarihi Müzesi Kurucusu Dr. Mustafa Erim ve Arkeolog Güler Gürkan’ın Şinasi Develi ile söyleşisi, İmece Gazetesi, 2 Eylül (2015)
İÇEL SANAT KULÜBÜ (İSK) BÜLTENİ’NDE YAYINLANMIŞ MAKALELERİ
1. Mersin’in Kuruluş Tarihi ve 160. Kuruluş Yılı’nın
Kutlanması İçin Bir Öneri, İSK Bülteni. Sayı 38, s.12 (1995)
2. Harf Devrimi ve 1 Kasım 1928’de Mersin Okulları, İSK Bülteni. Sayı 42, S.12 (1995)
3. Bir Garip Yağmur Duası, İSK Bülteni. Sayı 44, s.10 (1996)
4. Çiçek Bahçesi, İSK Bülteni. Sayı 45, 8.20 (1996)
5. Aya Yorgi Kilisesi, İSK Bülteni. Sayı 47, s.19, (1996) 1996)
6. Bezm-i Alem Valide Sultan, S ISK Bülteni. Sayı 48, s.12 (
7. Refah Faciası (1), İSK Bülteni. Sayı 51, 8.32 (1996)
8. Refah Faciası (2), İSK Bülteni. Sayı 52, 8.26 (1996)
9. Ata’nın Ankara’daki Cenaze Töreni, İSK Bülteni. Sayı 53, S.11 (1996)
10. Refah Faciası (3), İSK Bülteni. Sayı 53, s.27 (1996)
11. Eski Gözne, Dayı. İSK Bülteni. Sayı 54, S.24 (1996)
12. Bir Yıldönümü – Atatürk’ün Reisicumhur Olarak Mersin’i İlk Ziyaretleri ve Kaldığı Ev Nedeniyle Vaki Söylentiler, İSK Bülteni. Sayı 55, s. 26 (1997)
13. Bir Kutlamanın Ardından, İSK Bülteni. Sayı 56, 8.26 (1997)
14. Bir Yıldönümü – Bir Konuşmanın Hatırlattıkları, İSK Bülteni. Sayı 57, S. 34 (1997)
15. Mersin Adı Üzerine Bir İnceleme, İSK Bülteni. Sayı 49-50, 8. 14-15 (1996)
16. 100 Yıllık Geçmişinden Bugüne Gümrük Meydanı, İSK Bülteni. Sayı 58, s.39 (1997)
17. Dünden Bugüne Yoğurt Pazarı, İSK Bülteni. Sayı 59, s.32 (1997)
18. Halkevi Temsil Kolu’ndan Bir Turnenin Hikâyesi, İSK Bülteni. Sayı 60, S.34 (1997)
19. Sanat Sokağının Üç Güzelleri, İSK Bülteni. Sayı 61, S.7 (1997)
20. Değişmeyen Kafalar, İSK Bülteni. Sayı 62, s.8 (1997)
21. Yaylalarımızda Ne Var Ne Yok? İSK Bülteni. Sayı 63, 8.36 (1997)
22. Kaybettiğimiz Bir Değer “Okan Merzeci”, İSK Bülteni. Sayı 64, s.10 (1997)
23. Cumhuriyet Öncesi Mersin’de Eğitim (1), İSK Bülteni, Sayı 65, s.10 (1997)
24. Cumhuriyet Öncesi Mersin’de Eğitim (2), İSK Bülteni. Sayı 66, s.8 (1998)
25. Cumhuriyet Öncesi Mersin’de Eğitim (3), İSK Bülteni. Sayı 67, 8.14 (1998)
26. Cumhuriyet Öncesi Mersin’de Eğitim (4), İSK Bülteni. Sayı 68, s.45 (1998)
27. Mevzuatımızda Fikir ve Sanat Eserleri, İSK Bülteni. Sayı 69, S.22 (1998)
28. 19 Mayıs Öncesi Açılan Bir Dava Nelere Mal Olacaktı? İSK Bülteni. Sayı 70, s.8 (1998)
29. Mersin’in Kardeş Şehri Kushimoto, İSK Bülteni. Sayı 71, S.23 (1998)
30. Dünya Çevre Haftasında Mersin’in Dünü Bugünü, İSK Bülteni. Sayı 72, S.32 (1998)
31. Mersin Adana’dan Hiçbir Şey Kapmamıştır, İSK Bülteni. Sayı 76, s.35 (1999)
33. Mersin Nasıl İçel Oldu? Bu Böyle Sürmeli mi? İSK Bülteni. Sayı 84, s.8 (1999)
34. Levanten Tatlısu Frengi Kimdir, İSK Bülteni. Sayı 86, s.7 (1999)
35. Hainler, İSK Bülteni. Sayı 87, s.6 (1999)
36. Yok Olan Bir Tarih-Azak Han, İSK Bülteni. Sayı 88, s.6 (2000)
37. Gazi Çiftliği, İSK Bülteni. Sayı 89, s.6 (2000)
38. Mersin Vaktiyle Kralları da Ağırlamıştı, İSK Bülteni. Sayı 90, s.6 (2000)
39. Anılarla Mersin Halkevi (1), İSK Bülteni. Sayı 91, 8.5 (2000)
40. Mersin’de Modern Şehircilikte İlk Adım: Yansen Plânı, İSK Bülteni. Sayı 92, s.8-9 (2000)
41. Anılarla Mersin Halkevi (2), İSK Bülteni. Sayı 93, s. (2000)
42. İnanç Turizmi ile İlgili İki Anı, İSK Bülteni. Sayı, 94-95. S. 27 (2000)
43. Harf Devrimimizin Öyküsü, İSK Bülteni. Sayı 131, s,20 (2004)
44. İstiklal Marşımız 84 Yaşında, İSK Bülteni. Sayı 133, 8.13 (2004)
45. İşgalciler-İşbirlikçiler, İSK Bülteni. Sayı 140, s.7 (2006)
46. Ölümünün Onuncu Yılında Müfide İlhan, İSK Bülteni. Sayı 141. S.4. (2006)
47. 23 Nisan’ın Milli Bayram Oluşunun Hikâyesi, İSK Bülteni. Sayı 143, S.4. (2006)
48. Mersin Uluslararası Müzik Festivali ve Mersin’de Kırk Yıldır Süren Benzeri Faaliyetler, İSK Bülteni. Sayı 154, S.29 (2007)
49. Kıraathaneler-Mersin’de Bir Kıraathane, İSK Bülteni. Sayı 157, 8.6 (2008)
50. 1930’lu Yıllar, Mersin Gençliğinin Eğitim Çilesi ve Bununla İlgili Bir Olay, İSK Bülteni. Say1.167, s.17 (2009)
51. 46 Yıl Önce Bu Ay Kaybettiğimiz Nâzım’ı Anıyoruz, İSK Bülteni. Sayı 172, 8.10 (2009)
52. Mersin Büyük Bir Hayranını Kaybetti, İSK Bülteni. Sayı 173, 8.5 (2009)
53. Mersin; Geçmişinde Belge ve Bilgi Yoksulu muydu? İSK Bülteni. Sayı 178, s.12 (2010)
54. İşgalde Fransız Ermeni İlişkileri, İSK Bülteni. Sayı 182, S.12 (2011)
55. Mersin’de Eski Mahalle ve Semtler İsimlerini Nereden Aldılar? İSK Bülteni. Sayı 183, s.7 (2011)
56. Dün Mersinimizde Laternalı Bir Okul Vardı, İSK Bülteni. Sayı.185, s.18 (2011)
57. Mersin Tüccar Kulübü 84 Yaşında, İSK Bülteni. Sayı 186, S.20 (2011)
58. Sanat, İSK Bülteni. Sayı 187, s.36 (2011)
59. Atatürk’ü 89 Yıl Önce Öldürmüşlerdi, İSK Bülteni. Sayı 188, s.10 (2011)
60. Mersin’de Polonyalı Hanım Misafirlerimiz, İSK Bülteni. Sayı 190, s.18 (2012)
61. 20 Yıllık Bültenimiz Sahifelerinde Kısa Gezi, İSK Bülteni. Sayı 191, S.10 (2012)
62. Cumhuriyetimizin Onuncu Yılını Mersin’de Nasıl Kutladık, İSK Bülteni. Sayı 194, s.14 (2012)
63. Kurtuluş’tan 50 Yil sonra; İşgali Bir Başka Yönüyle Anıyoruz, İSK Bülteni. Sayı 195, 8.4. (2012)
64. Nice Nice Yıllara, İSK Bülteni. Sayı 200, 8.29 (2013)
65. Pamuğun Çocuğu Mersin, İSK Bülteni. Sayı 210, s.21 (2016)
MOZAİK DERGİSİ’NDE YAYINLANMIŞ MAKALELERİ
1.50 Yıl Öncesinde, Mozaik, Sayı 3, S.25 (1992)
2. Bir Yıldönümü – Refah Faciası, Mozaik, Sayı 5, 8.41 (1992)
3. C.H.P. Kurulurken Hatırladıklarımız, Mozaik, Sayı 6, s.29 (1992)
4. 60 Yıl Kadar Önce Mersin’de Bayram Kutlamaları, Mozaik, Sayı.8, s.39 (1992)
5. 10 Kasım Öncesi ve Sonrası Ankara, Mozaik, Sayı 9, s.22, (1992)
6. Yok Edilen Kültür Abideleri, Mozaik, Sayı 10, s.33 (1993)
7. Eski Mersin’den Esintiler -1930’lu Yılların Uray Caddesi, Mozaik, Sayı 11, S.46 (1993)
8. Eski Mersin’den Esintiler (2), Mozaik, Sayı 12, S.34 (1993)
9. Eski Mersin’den Esintiler (3), Mozaik, Sayı 13, 8.37 (1993)
10. Eski Mersin’den Esintiler (4), Mozaik, Sayı 14, S.45 (1993)
11. Bir Yıldönümü – Turancılık Olayı, Mozaik, Sayı 15, S. (1993)
12. Dördüncü Kez Affı Gündemde Olan Nâzım Hikmet ve İlgili İki Anı, Mozaik, Sayı 16, s.19 (1993)
13. Dünden Bugüne Gözne, Mozaik, Sayı 17, 8.44 (1993)
14. Dünden Bugüne Gözne (2), Mozaik, Sayı 18, 8.23 (1993)
15. Eski Mersin’den Esintiler (5), Mozaik, Sayı 19, S.46 (1993)
16. Mersin’in Kuruluşundan Cumhuriyet Dönemindeki Durumuna Genel Bir Bakış, Mozaik, 20, s.6 (1993)
17. Eski Mersin’den Esintiler (6), Mozaik, Sayı 21, s.26-27 (1993)
18. Dördüncü Kez Affı Gündemde Olan Nâzım Hikmet ve İlgili İki Anı, Mozaik, Sayı 16, s.19 (1993)
19. Eski Mersin’den Esintiler (7), Mozaik, Sayı 19, S.46 (1993)
20. Mersin’in Kuruluşundan Cumhuriyet Dönemindeki Durumuna Genel Bir Bakış, Mozaik, Sayı
21, s.6 (1993) 21. Fransız İşgali Öncesi ve Sonrasında Çukurova’da Ermeniler, Mozaik,Sayı 22, s.15-16 (1994)
22. Atatürk’ün Mersin’i İlk Ziyaretlerinde Üzücü Olaylar, Mozaik, Sayı 23, S.29-31 (1994)
23. Atatürk’le İlgili Tarihi Gerçeklere Bir Bakış, Mozaik, Sayı 24, s.9-10 (1994)
24. Açılışının 108. Yılında Mersin-Adana Demiryolu, Mozaik, Sayı 25, S.22-23 (1994)
WEB: www.sinasideveli.com – FACEBOOK: Eski Mersin

ARKA KAPAK YAZISI – MERSİN’İN BELLEĞİ
Bir kentin hafızası var mıdır? Vardır….
Bir kentin hafızası nerede kayıtlıdır?
Somut anı kayıtları kentin binalarında, anıtlarında, dini yapılarında, tarihi ve arkeolojik ören yerlerinde, müzelerinde, doğa ve çevre ilişkilerini gösteren kent plânında saklıdır. Kent sanatçılarının eserleri (resim, heykel vd.) bestecilerin nota kayıtları, yazarların, şairlerin kitapları, konser, opera bale, tiyatro sahne ve stüdyo kayıtları gibi kentin belleğini oluşturan tüm somut değerler bir kentin hafızasını oluşturur.
Soyut anı kayıtları insan belleğinde depolanan hatıralardır. Somut anı kayıtlarından yitirilenler de soyut anılarda yaşatılır. Bu hatıralar yazıya dökülürse, geriye kalan fotoğraflar, plânlar, belgeler ile yayınlanırsa ne alâ. Yoksa yiter gider.
Mersin Büyükşehir Belediyesi kent ile ilgili böylesi anıların ve araştırmaların geleceğe aktarılması için başlattığı kitap yayınlarını sürdürüyor. Büyük bir kültür hizmeti görüyor. Kutluyoruz.
Modern Mersin oldukça yeni bir kent. Taş çatlasa 200+ yıllık bir geçmişi var. Sayın Şinasi Develi ise bir asırlık ömrüne sığdırdığı anılarını çeşitli kitaplarda yayınlayarak kent belleğini daima diri tutmuştur. Kendinden sonra gelen araştırmacı yazarlar için örnek olmuştur.
Meriç Alkan ve Semihi Vural’ın bu kitapta vurguladıkları gibi Mersin’in belleğidir Şinasi Develi. Bu kitap onun anısını yaşatmak ve kent kültür dağarcığına katkılarını belleklerde tutmak için yazılmıştır. Sayın Şinasi Develi’ye minnet duygularımızla… İhsan Toksöz

 

Biyografik Bilgi

scroll to top