İÇEL – İÇ EL – MERSÄ°N – Gündüz ARTAN

MERSÄ°N Ä°LÄ° – Gündüz ARTAN
Merkez ilçesinden aynı ad taşıyan birkaç talihsiz il gibi MERSÄ°N’, yıllardan beri bir karmaÅŸa içinde bunaltan İçel adından vakit geçirmeden kurtarılmalıdır.
1993 yılında Silifke’nin ilçe haline getirilerek Mersin iline baÄŸlanması üzerine ortaya çıkan İçel adını, o yıllarda milletvekili olan Fikri Mutlu başımıza dolamıştır. Herhalde anlamı dikkate alınmadan konuveren bu ad, iyice düşünülmeden verilen bir ödündür. Tıpkı Çukurova Radyosu gibi. Neden Ege Radyosu, Marmara Radyosu denmiyor da Çukurova Radyosu oluyor? Adana olmasın. Mersin olmasın diyen tuhaf görüşün verdiÄŸi ödün gibi.
Kelimelerin kökenine ve tarih gerçeklerine yaklaşınca İçel adının gereksizliÄŸi kolayca anlaşılmaktadır. Anadolu’nun TürkleÅŸmesinden sonra Selçukluların egemen olduÄŸu toprakların, kendilerine uzakta olan ve Akdeniz’le sınırlanmış bu yöresi, “Ug-il”, Uç-El” lerinden biridir. Zor söylenen bu kelime, halkımızın dilinde” içi, içere dönüşmüştür. Kanitelis antik kentinin adını “Kanideli, Kanlidivane” yapıveren de halkımızın beÄŸenisi ve kolay söyleyiÅŸi deÄŸil midir?
Aynı yöre ili ilgili yanlış söyleme ve kullanmaya baÅŸka bir örnek “TaÅŸeli” adıdır. CoÄŸrafya kitaplarına böyle geçen TaÅŸeli, öyle sanıldığı gibi “taÅŸlık olmasından” verilmiÅŸ bir ad deÄŸildir. Asıl ÅŸekli “Dış-il”. “DiÅŸ-el” iken zamanla TaÅŸeli oluvermiÅŸtir.
“DiÅŸ-el” in TaÅŸeli olmasında taşından dolayı bir anlam yakınlığı var desek de “Uç-el’i tam aksine “İç-el” yapmak ne kadar tuhaf ise, yeni oluÅŸan bir ile ad olarak vermek de yanılgı olmuÅŸtur. Bu gereksiz yanlışın. Çok gecikmeden düzeltilmesini sayın milletvekillerimize ve sayın yöneticilerimize düşmektedir.
“Seyhan” adından kolayca kurtulmayı gerçekleÅŸtiren komÅŸumuz Adana ilinin bu “duyarlılığını” örnek almakta gecikmemeliyiz.
İçel Sanat Kulübü – San Kulüp – Aylık Kent Sanat Bülteni Nisan 1995 – 8. sayı