Tarih 1847 ler – Araştırma Osman Homurlu
WİLLİAM BURCKHARDT BAKER VE KAÇİRİLAN TARİHİ ESERLERİMİZ :
Osmanlı döneminde 1847 yılında Tarsus İngiliz Konsolos Yardımcısı olan William Burchardt Baker, Tarsus’ ta bulunduğu dönemde Tarsus Gözlukule’ den kaçak kazı ile çıkarılan Tarsus’ ta Hıristiyanlık öncesi Roma Pagan çok tanrılı dönemde Evlerde tapınılan ve adına ev tanrıları Lares- Penates denilen heykelcikleri satın alarak koleksiyon oluşturduğu, daha sonra ise Gözlükule” den kendisi kazı yaptırarak çıkardığı 1000′ den fazla heykelciği gizlice İngiltere’ ye kaçırdığı İngiliz British Museum’ a teslim ettiği anlaşılmaktadır.
Barker, İngiltere’ de Türkiye’ de ki yaşamını anlattığı orijinal ismi ” Clicia And İTS Guvernor Boeing a Short Historical Acount of that Provins From the Earliest Times To The Present Day” olan kitabı yazdığı ve kitabında İngiltere’ ye kaçırdığı Tarsus Ev Tanrıları heykelciklerini tasnif ederek, bire bir çizimlerini eklediği, kitapta bu eserleri gizlice kaçırdığını ikrar ettiği görülmektedir.
Tarsus’ tan kaçırılan 1000′ den fazla heykelcik İngiliz British Museum’ da bulunmaktadır.
İngilizce yayınlanan kitap, 2021 yılında Adana’ da Editörü S.Haluk Uygur, çevirmeni Ayşe Ateşoğlu olmak üzere Akademisyen Kırtasiye A.Ş. tarafından Türkçe yayınlanmıştır.
Barker tarafından gizlice kaçırılan Ev tanrılar Lares – penatesler Tarsus Gözlukule’ den kaçak olarak götürülmüş, Tarsus’ ait Roma Pagan dönemi kültür varlıklarıdır. Çok değerlidir. Yazar kitabında hırsızlığını ikrar ettiğinden kitabı en önemli kanıttır. Eserler ise British Museum’ envanterinde ve teşhirdedir. Derneğimiz Tarsader 29.04.2024 tarih ve 2024/ 3 sayılı yazıyla resmen Kültür Ve Turizm Bakanlığı’ na baş vurarak İngiltere’ den tarihi eserlerimizin iadesi için gerekli işlemin yapılmasını, eserlerin Ülkemize tesliminin sağlanmasını istemiştir. Yapılacak işlemin sonucunu da takip edecektir.
Bu vesileyle çok önemli bir kültür hizmeti yapan değerli kültür insanımız editör S.Haluk Uygur, çevirmen Ayşe Atesoğlu’ na teşekkürler. – ALİ KEMAL FİNCAN