KIZKALES─░ S├ľYLENCES─░ – Ar┼čt. ┼×ahin ├ľZKAN

k─▒zkalesi

Deniz kalesi olarak ta bilinen bu yap─▒ k─▒y─▒dan 200 m. i├žerde bir ada ├╝zerinde kurulmu┼čtur. Antik├ža─č yazarlar─▒ndan STRABONÔÇÖun s├Âz├╝n├╝ etti─či ve Romal─▒lar d├Âneminde deniz h─▒rs─▒zlar─▒n─▒n ve korsanlar─▒n bar─▒nak olarak kulland─▒klar─▒ CRAMBUSA bu adad─▒r.
Daha ├Ânceleri k─▒y─▒ ile denizdeki kale bir yol ile birbirine ba─čl─▒ idi. ├çokgen bi├žimli KIZKALES─░ Bizansl─▒lar d├Âneminden kalmad─▒r. S─▒n─▒rlar─▒n─▒ korumak amac─▒yla Bizans ─░mparatorunun emriyle Amiral EUGEN─░OS’un 1104 y─▒l─▒nda yap─▒m─▒na ba┼člatt─▒─č─▒ k─▒y─▒ kale zincirinin halkas─▒d─▒r. Asl─▒nda K─▒z Kalesi, tarihi KORYKOS kentini, denizden gelecek bir sald─▒r─▒ya kar┼č─▒ korumak i├žin yap─▒lm─▒┼čt─▒r.
CRAMBUSA ad─▒ bir ara┼čt─▒rmac─▒ya g├Âre: Hellen dilinden gelmi┼č “Lahanal─▒” anlam─▒nda oldu─čunu s├Âyl├╝yor ve ekliyor “Oysa bu ad─▒ ta┼č─▒yan yerler hi├ž te lahana ├╝retimi yapacak yerlere benzemiyorlar”, diyor.
Kale surlar─▒ ├╝zerindeki bur├žlar 8 adet olup, ├╝├žgen, d├Ârtgen ve yuvarlak bi├žimlerdedir. ├ť├ž katl─▒ ana bur├ž (bastion) adac─▒─č─▒n do─ču ucundad─▒r. Onar─▒lm─▒┼č olan bu ana burcun giri┼č kap─▒s─▒ndaki yaz─▒tlardan sa─čdaki kaybolmu┼čtur. J. BARBARO bu yaz─▒tlardan s├Âz etmektedir. Frans─▒z do─ču bilimcisi LANGLO─░S bu yaz─▒tlar─▒ yay─▒nlam─▒┼čt─▒r.
K─▒zkalesi 1190 y─▒l─▒nda Ermenilerin eline ge├žmi┼č ve 1361 de K─▒br─▒s krall─▒─č─▒ taraf─▒ndan al─▒nm─▒┼čt─▒r. Bir s├Âylenceye g├Âre: Kad─▒n k─▒l─▒─č─▒na girmi┼č ve kuca─č─▒nda bir ├žocuk ta┼č─▒yan bir askerin hileyle kaleye girmesi sonucunda K─▒br─▒sl─▒lar kaleyi alabilmi┼člerdir.
1448 de Karamano─člu ─░brahim Bey buray─▒ alarak yeniden imar ve tahkim etmi┼čtir.
K─▒zkalesi’nin tarihimiz a├ž─▒s─▒ndan ├Âzel ve ├žok ├Ânemli bir yeri vard─▒r. Fatih Sultan Mehmet’in bahts─▒z ┼čehzadesi CEM SULTAN, karde┼či II. Beyaz─▒t kuvvetlerine yenilince 16 Temmuz 1482ÔÇÖ de 30 kadar adam─▒yla K─▒zkalesi liman─▒na inmi┼čtir. Burada kald─▒─č─▒ birka├ž g├╝n i├žinde Rum dilberleriyle ne┼čeli g├╝nler ge├žirdi─či s├Âylenmektedir. Cem Sultan i├ž d├╝nyas─▒nda endi┼čeli ve huzursuz adamlar─▒yla Karaman gemisine binerek Anamur’a gitmi┼čtir.
S├Âylencesine gelince, halk aras─▒nda ├žok iyi bilinen bu s├Âylenceye g├Âre: Korykos Kral─▒n─▒n ├žok g├╝zel bir k─▒z─▒ varm─▒┼č, bu k─▒z daha k├╝├ž├╝kken biliciler onun bir y─▒lan taraf─▒ndan sokularak ├Âlece─čini s├Âylemi┼čler. Babas─▒da k─▒z─▒n─▒ bu k├Ât├╝ sondan kurtarmak amac─▒yla, denizin ortas─▒nda y─▒lanlar─▒n eri┼čemeyece─či bir kale yapt─▒rm─▒┼č.
Fakat kader oyununu oynam─▒┼č. Kral─▒n g├╝zel k─▒z─▒, babas─▒na ├╝z├╝m yemek istedi─čini s├Âylemi┼č. Alt─▒n sar─▒s─▒ bir sepet g├╝zel Tarsus beyaz─▒ ├╝z├╝m├╝ kay─▒kla kaleye do─čru yol al─▒rken gen├ž ve g├╝zel k─▒z─▒n da ya┼čam s├╝resi k─▒sal─▒yordu. Gen├ž k─▒z ├╝z├╝m almak i├žin elini sepete uzatt─▒─č─▒nda, ├╝z├╝m sepeti i├žinde saklanan zehirli bir y─▒lan gen├ž k─▒z─▒ sokar ve ├Âld├╝r├╝r.Dolay─▒s─▒yla bu bahane ile kalenin yap─▒ld─▒─č─▒ s├Âylenmektedir.
Tarsus-Sinap yolu ├╝zerinde Karabucak ormanlar─▒n─▒n bat─▒s─▒nda sarp bir y├Ârede yap─▒lm─▒┼č bir yap─▒ var. K├Âyl├╝ler buraya KIZLAR KALES─░ diyorlar. K─▒zkalesi i├žin s├Âylenen ├Âyk├╝ler buras─▒ i├žin de s├Âylenmektedir.

KIZKALES─░ S├ľYLENCES─░
1104 y─▒l─▒nda Bizansl─▒lar taraf─▒ndan yap─▒lan K─▒zkalesi’ne Hellenistik ├ça─č’da Krambusa deniliyordu. K├╝├ž├╝k bir ada ├╝st├╝nde olan K─▒zkalesi’nin halk aras─▒nda ├žok iyi bilinen g├╝zel bir s├Âylencesi vard─▒:
Korykos’ta ya┼čayan krallardan biri, bir k─▒z ├žocu─čunun olmas─▒ i├žin, gece-g├╝nd├╝z tanr─▒lara dua edermi┼č. Sonunda dile─či yerine gelmi┼č, dillere destan ├žok g├╝zel bir k─▒z─▒ olmu┼č. Kral─▒n k─▒z─▒ b├╝y├╝d├╝k├že daha da g├╝zelle┼čiyormu┼č. G├╝zel oldu─ču kadar yard─▒mseverli─čiyle de herkesin oldu─ču kadar tanr─▒lar─▒nda hayranl─▒─č─▒n─▒ ve sevgisini kazanm─▒┼č.
Bir g├╝n Korykos kentine bir bilici gelir. Kral da onu saraya davet eder. Ya┼čl─▒ kral k─▒z─▒n─▒n gelece─čini ├Â─črenmek ister. Bilici k─▒za bak─▒nca irkilir, korkar, fakat krala bir┼čey s├Âylemez. Kral biliciyi zorlay─▒nca, “Kral─▒m, g├╝zel k─▒z─▒n─▒z─▒ bir y─▒lan sokacak ve k─▒z─▒n─▒z ├Âlecek. Bu yazg─▒y─▒ kimse bozamayacak. Siz de engel olamayacaks─▒n─▒z” der.
Kral k─▒z─▒na bundan s├Âzetmez, fakat ├╝z├╝nt├╝yle derin d├╝┼č├╝ncelere dalar. Sonunda Korykos Kalesi kar┼č─▒s─▒nda k─▒y─▒ya yak─▒n k├╝├ž├╝k bir adac─▒k ├╝zerine akta┼člardan bir kale yapt─▒r─▒r.
Hizmet├žileriyle beraber g├╝zel k─▒z─▒n─▒ bu kaleye kapat─▒r. Olan bitenden haberi olmayan k─▒z, ├žok ├╝z├╝lmekte, g├╝nden g├╝ne eriyip gitmekte, olan bitene bir anlam verememektedir. K─▒z─▒n can─▒ birg├╝n alt─▒n sar─▒s─▒ “Tarsus Beyaz─▒” ├╝z├╝m├╝ ister. Saraydan g├Ânderilen ├╝z├╝m sepeti i├žinden ├ž─▒kan bir y─▒lan onu sokar ve ├Âld├╝r├╝r. ├çok tanr─▒l─▒ d├Ânemde de ├Ânemli olan kadere inanc─▒n alt─▒ bu ├Âyk├╝yle ├žizilmi┼č oluyordu.
Ara┼čt─▒rmac─▒ Yazar ┼×ahin ├ľZKAN